اینتایر به عنوان یکی از اجزای مهم خودرو و نقطه تماس آن با زمین، نقش قابل توجهی در بهبود تجربه رانندگی، افزایش ایمنی و کاهش مصرف سوخت دارد. بنابراین انتخاب تایر مناسب برای خودرو از اهمیت بسیاری برخوردار است. برای اینکه بتوانید بهترین تایر را انتخاب کنید، بایستی شناخت کافی نسبت به انواع تایر و ویژگیهای فنی آن داشته باشید. به همین دلیل در این مطلب به موضوع تفاوت انواع تایرها و انتخاب بهترین تایر برای شرایط جادههای مختلف خواهیم پرداخت.
اجزای تشکیل دهنده تایر
تایر خودرو متشکل از اجزای مختلفی است که هر یک از آنها نقش قابل توجهی در تامین عملکرد صحیح و ایمن تایر بر عهده دارند. ساختار تایرها به شکل لایهای است. در ادامه شرح مختصری از هر کدام از لایهها ارائه میدهیم:
طوقه
طوقه حلقههایی فلزی هستند که از چندین رشته فولاد مستحکم تشکیل شدهاند. در قسمت لبه تایر قرار دارند و یک پوشش لاستیکی روی آنها را احاطه میکند. از جمله وظایف طوقه میتوان به هممرکز کردن تایرها، تثبیت استقرار تایر روی رینگ، جذب نیروهای وارده از رینگ به لاستیک و موقعیتدهی اشاره کرد.
بدنه
بدنه تایر از چندین لایه تشکیل شده که جنس لایهها از الیاف نساجی مانند پلی استر و نایلون است. این عضو از تایر بایستی مقاومت لازم در برابر فشارهای ناشی از باد و بار را داشته باشد. همچنین بایستی بتواند در مقابل تنشهای مکانیکی حاصل از نوسانات خودرو مقاومت کند.
تسمه
تسمه لایهای ساخته شده از رشتههای فولادی است که در زیر آج تایر قرار دارد. وظیفه تسمهها این است که با تقویت استحکام تایر مانع از پنچری آن شوند و سطح صاف تماس لاستیک با زمین را حفظ کنند.
لایههای اضافی پلیاستر
در بعضی از تایرها یک یا دو لایه اضافی از جنس پلیاستر وجود دارد که وظیفه آن کمک به در کنار هم قرار گرفتن لایهها با بیشترین میزان استحکام است.
دیواره جانبی
دیواره جانبی تایر موظف به حفظ استحکام جانبی است. همچنین برای جلوگیری از آسیب سایر لایهها مورد استفاده قرار میگیرد.
آج
به عنوان سطحیترین لایه تایر متشکل از چند لاستیک طبیعی و مصنوعی است. آج در تماس مستقیم با جاده بوده و برای ایجاد اصطکاک و چسبندگی لازم بین خودرو و سطح زمین کاربرد دارد.
انواع تایر
تایرها در انواع مختلفی دستهبندی میشوند. اما بهترین نوع تایر را معمولا براساس نوع ساخت و شرایط کاربرد انتخاب میکنند.
نوع ساخت
امروزه تایرهای تیوبلس جایگزین تایرهای تیوبدار شدهاند. در این نوع از تایرها با محبوس شدن هوای میان تایر و رینگ، از پنچر شدن ساده تایر جلوگیری میشود. این نوع از تایرها را با توجه به نوع ساخت در سه دسته رادیال، بایاس مورب و بایاس کمربندی دستهبندی میکنند.
تایر رادیال
حجم قابل توجهی از تایرهای تولید شده به این نوع از لاستیک مربوط میشود. محل قرارگیری تسمههای فولادی قرار گرفته در لایه زیرین پوشش لاستیک به صورت عمود بر جهت حرکت قرار دارد. این تایرها عمر مفید بالاتری دارند و با توجه به کمبودن مقاومت غلتشی باعث کاهش مصرف سوخت شده و بازدهی خودرو را افزایش میدهند. همچنین فرمانپذیری خودرو را بهبود میبخشند. عملکرد مناسب تایر رادیال در جادههای ناهموار و چسبندگی کمتر به سطح زمین بهویژه در سرعتهای پایین را میتوان به عنوان معایب این نوع از تایرها برشمرد.
تایر بایاس مورب
تسمههای فولادی در تایرهای بایاس با زوایه 30 الی 40 درجه از یک طوقه به طرف طوقه دیگر کشیده شدهاند. این ویژگی باعث انعطافپذیری بیشتر تایرها در جادههای ناهموار میشود.
تایر بایاس کمربندی
در تایرهای بایاس کمربندی چندین لایه تسمهی فولادی در زاویههای مختلف در هم تنیده میشوند که این ویژگی عملکرد بهتر تایر بایاس مورب را به دنبال دارد.
تایر رانفلت
این تایرها در دو نوع خود حمایتگر و دارای حلقهی حمایتگر دستهبندی میشوند. به عنوان مهمترین مزیت این تایرها میتوان به توانایی حرکت در حالت پنچر در مسافتی 80 متری با حداقل سرعت 80 کیلومتر در ساعت اشاره کرد. این ویژگی باعث میشود در صورت پنچری، راننده بتواند خود را به تعمیرگاه برساند.
در تایر رانفلت خود حمایتگر، وجود دیوارههای جانبی کمک میکند تا در صورت پنچری خودرو قادر به ادامه حرکت باشد. تایرهای رانفلت دارای حلقه حمایتگر نیز با توجه به وجود حلقهای لاستیکی در اطراف رینگ و بین تایر و رینگ در زمان پنچری میتوانند به مسیر خود ادامه دهند.
این نوع از تایرها اغلب در خودروهای مجهز به حسگر میزان باد تایر مورد استفاده قرار میگیرند. خشکی، قیمت بالا و قابل تعمیر نبودن از جمله معایب تایرهای رانفلت هستند.
شرایط کاربرد
شرایط کاربرد در واقع به موارد استفاده تایر در شرایط مختلف آبوهوایی و عملکردی اشاره دارد. بر این اساس استفاده از این نوع تایرها در شرایط مناسب باعث افزایش کارایی و کاهش مصرف سوخت در خودرو میشود. شرایط جادهای را به سه دسته آفرود، معمولی، همه جارو، و شرایط عملکردی را نیز به دو دسته معمولی و مسابقهای تقسیم میکنند. شرایط آب و هوایی نیز شامل سه دستهی تابستانه، زمستانه و چهارفصل است. با این حال، هر یک از این شرایط میتواند در دستههای دیگر ادغام شود. بدین معنی که از یک تایر آفرود میتوان در شرایط دیگر نیز استفاده نمود.
تایر آفرود
این نوع تایر معمولا برای استفاده در خودروهای شاسی بلند که برای رانندگی در مسیرهای ناهموار طراحی شدهاند مناسب است. این تایرها با توجه به طراحی و ساختار تولید، دارای انعطافپذیری مناسب برای عبور از مسیرهای ناهموار هستند. شیار و آج عمیقتر و عریضتری دارند که این ویژگی به ایجاد حداکثر چسبندگی در سطوح گلی و نرم کمک میکند.
تایر همه جارو
این نوع از تایرها با توجه به قابلیت حرکت در شرایط آفرود و معمولی به این اسم نامگذاری شدهاند. با این حال، نمیتوانند تمام قابلیتهای تایرهای آفرود را تحت پوشش قرار دهند. شیارها در این تایرها به نسبت تایرهای آفرود باریکتر بوده و چسبندگی مناسبی در جادههای معمولی ایجاد میکنند.
تایر معمولی
به عنوان بهترین نوع تایر برای رانندگی در جادههای استاندارد به شمار میروند. عمق آج و شیارها در آنها کمتر بوده و میزان چسبندگی با سطح جاده مهمترین اولویت در طراحی آنها است.
تایر تابستانه
تایرهای تابستانه برای رانندگی در گرمای تابستان بهترین گزینه هستند. با این حال، امکان استفاده از آنها در شرایط بارش سنگین باران نیز وجود دارد. در ساخت این تایرها از مواد خاصی استفاده میشود که چسبندگی حداکثری تایر را با سطح جاده امکانپذیر میکند و کنترلپذیری خودرو را در پیچها بهبود میبخشد. این تایرها دارای شیارها و آجهایی باریک و کم عمق هستند تا سطح تماس تایر با جاده در بالاترین حد خود حفظ شود.
تایر زمستانه
طراحی تایر زمستانه به گونهای است که حداکثر ایمنی را برای رانندگی در هوای سرد و جادههای پوشیده از برف و یخ ارائه میدهد. آج در این تایرها عمیق بوده و شیارهای متقاطعی سطح آج را پوشانده است. آجها با توجه به عمق بالای شیارها به حد کافی در برف فرو میروند و اینگونه چسبندگی لازم با سطح جاده ایجاد میشود.
تایر چهارفصل
در تایرهای چهارفصل همانطور که از نامشان پیداست، ویژگیهای تایرهای تابستانه و زمستانه به صورت یکجا تجمیع شده است. به لحاظ عملکرد حد متوسط تایرهای تابستانه و زمستانه هستند و کارایی آنها در شرایط دمایی مختلف در حد قابل قبولی است. در مقایسه با سایر انواع تایر قیمت مناسبتری دارند.
تایر معمولی
این تایرها برای استفاده در شرایط عادی و رفتوآمدهای روزمره مناسب هستند. در رنج کیفی و قیمتی مختلفی عرضه میشوند.
تایر مسابقهای
تایرهای مسابقهای برای رانندگی در شرایط پرفشار مسابقه طراحی میشوند. میزان چسبندگی آنها به سطح زمین فوقالعاده بالاست. از مقاومت غلتشی کمتری به نسبت تایرهای معمولی برخوردار هستند. دیوارههای جانبی محکمتری دارند. در مقایسه با سایر انواع تایر با قیمت بسیار بالاتری به فروش میرسند.
سایزهای استاندارد لاستیک برای انواع خودروهای داخلی و خارجی
برای تمامی خودروهای داخلی و خارجی لاستیکهای استانداردی تعریف شده است، که در جدول زیر به آنها اشاره میشود:
|
نام خودرو |
سایز لاستیک استاناندارد | سایزلاستیک جایگزین |
|
سمند |
185/65R15 | 195/60R15 |
| دنا | 185/60R15 |
205/60R15 |
|
کوییک |
185/65R14 | – |
|
پژو پارس |
185/60R14 | 185/60R15 |
|
پژو 207
|
195/60R14 | 205/60R14
185/65R14 |
| تیبا | 175/70R13 |
185/60R14 |
| رانا
|
60/185R14 |
195/60R14 205/60R15 |
| ساندرو
|
185/65R15 |
205/60R15 195/60R15 |
|
ال نود
|
185/65R15 | 195/60R15
205/60R15 |
|
سورن
|
185/65R15 |
205/60R15 195/60R15 |
| پژو 2008
|
195/60R16 |
195/65R15 205/55R16 |
|
زانتیا
|
185/65R15 |
195/60R15 205/60R15 |
| ام وی ام 110 | 155/65R13 |
165/65R13 |
|
کراسH30 |
205/50R16 | 205/55R16 |
|
لندکروز |
285/60R18 |
285/65R18 |
|
سانتافه |
235/60R10
235/55R19 |
– |
|
I10 هیوندای |
185/55R15 |
I10 هیوندای |
| جنسیس سدان | 235/50R18 |
245/50R18 |
جمعبندی
تایرها با توجه به نقش مهمی که در تامین و حفظ ایمنی خودروها دارند به عنوان اجزایی مهم شناخته میشوند. انواع مختلفی از تایرها وجود دارند که هر کدام از آنها برای استفاده در شرایط مشخصی طراحی و تولید شدهاند. شناخت نوع تایر و آشنایی با شرایط کاربرد مناسب آنها میتواند بازدهی تایرها را افزایش داده و ایمنی خودرو را تا حد زیادی تامین نماید. از این رو مهم است که در انتخاب تایر خودرو شرایط جادهای مناسب را در نظر بگیرید.