سایپا پراید ۱۳۱

طراحی ظاهری

پراید ۱۳۱ دارای بدنه‌ای مکعبی و ساده است که طراحی آن اساساً مربوط به دهه‌های قبل است. خودرویی شهری با کلاس بدنه سدان کوچک است و هیچ‌گاه خودرویی جذاب یا به‌روز محسوب نمی‌شد. نمای جلو از چراغ‌های ساده و سپر پلاستیکی بدون جلوپنجره بزرگ تشکیل شده و خطوط تیزِ خاصی در طراحی دیده نمی‌شود. نمای عقب نیز چراغ‌های صندوق ساده‌ای دارد که در مدل فیس‌لیفت تغییر اندکی یافت. طول این خودرو حدود ۳۹۳۵ میلی‌متر، عرض ۱۶۰۵ میلی‌متر و ارتفاع ۱۴۵۵ میلی‌متر است؛ فاصله محوری آن حدود ۲۳۴۵ میلی‌متر می‌باشد. این ابعاد جمع‌وجور برای یک خودروی شهری اقتصادی مناسب است، اما به دلیل طراحی مکعبی، جذابیت ظاهری زیادی ندارد.

امکانات کابین

داخل کابین پراید ۱۳۱ بسیار ساده و اقتصادی طراحی شده است. بر اساس یک منبع معتبر، فضای داخلی آن «بی‌روح، پوشیده از پلاستیک خشک و صندلی‌های ساده» توصیف شده و از نظر امکانات رفاهی نیز حداقلی به حساب می‌آید. با این حال، در بسیاری از تیپ‌ها امکانات ابتدایی همچون تهویه مطبوع (کولر)، قفل مرکزی، شیشه‌های بالابر برقی برای درب‌های جلو و فرمان هیدرولیک وجود دارد. همچنین صفحه ساعت دیجیتال روی داشبورد، آینه‌های جانبی برقی قابل تنظیم از داخل، گرم‌کن شیشه عقب و کمربندهای ایمنی جلو با قابلیت تنظیم ارتفاع از دیگر امکانات کابین است. به طور کلی، کیفیت مواد داخل کابین پایین و عمدتاً از پلاستیک خشک است و فضای سرنشینان، به ویژه در ردیف عقب، محدود می‌باشد.

مشخصات فنی و سیستم ایمنی

پراید ۱۳۱ به پیشرانه ۴ سیلندر خطی M13 با حجم ۱۳۲۳ سی‌سی مجهز است که حدود ۷۱ اسب‌بخار قدرت و ۱۰۸ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند نیروی تولیدی از طریق گیربکس ۵ سرعته دستی به محور جلو منتقل می‌شود. مصرف سوخت ترکیبی این خودرو حدود ۶٫۴ لیتر در هر صد کیلومتر است. شتاب صفر تا صد در حدود ۱۳ تا ۱۵ ثانیه و حداکثر سرعت آن نزدیک به ۱۶۰ کیلومتر در ساعت اعلام شده است. سیستم ترمز پراید ۱۳۱ شامل دیسکی در جلو و کاسه‌ای در عقب است. در تیپ‌های پایه خبری از ABS نیست، اما در تیپ‌های بالاتر مانند SL، SX، EX، TL و SE ترمز ضد قفل ارائه شد.
از نظر ایمنی، پراید ۱۳۱ ابتدا تنها دارای کمربند ایمنی استاندارد بود، اما از سال ۱۳۹۲ قوانین جدید ایمنی خودروها تصویب شد و در پی آن همه تیپ‌های جدید باید ایربگ راننده حداقل داشته باشند. بنابراین، تیپ‌های LE و بالاتر به ایربگ راننده مجهز شدند. در تیپ‌های فول‌تر (مانند SE و TL) دو کیسه هوای جلو (راننده و سرنشین) در کنار ABS و فرمان هیدرولیک عرضه شد. علاوه بر این، سیستم ایموبلایزر و قفل مرکزی برای جلوگیری از سرقت نیز در نسخه‌های مجهز موجود است.

هندلینگ و تجربه رانندگی

پراید ۱۳۱ خودرویی سبک‌وزن و جمع‌وجور است که برای مسیرهای شهری مناسب به نظر می‌رسد. فرمان هیدرولیک موجود در برخی تیپ‌ها، احساس رانندگی در سرعت‌های پایین را تسهیل می‌کند و چرخش در خیابان‌های تنگ را آسان‌تر می‌کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که با اضافه شدن فرمان هیدرولیک و سیستم ABS در برخی از تیپ‌ها، «هندلینگ و رانندگی خودرو کمی بهتر و راحت‌تر شده است و وزن پایین آن نیز سرعت و شتاب خوبی به آن می‌دهد». اما از سوی دیگر، نظر کارشناسان این است که سیستم تعلیق ساده و ترمزهای نه‌چندان قوی باعث می‌شود رانندگی پرشتاب یا در سرعت‌های بالا نسبتاً ناامن باشد. به‌علاوه، ارتعاشات و صدای موتور ۱.۳ لیتری قدیمی در داخل کابین حس می‌شود و راحتی سواری نیز کاملاً با خودروهای مدرن‌تر قابل مقایسه نیست. در مجموع، پراید ۱۳۱ برای استفاده شهری و مصارف روزمره اقتصادی مناسب است، ولی انتظارات بیشتری در بحث هندلینگ و کیفیت سواری از آن نباید داشت.

مقایسه با رقبا

• سایپا تیبا: رقیب نزدیک پراید است که طراحی جدیدتر و پیشرانه قوی‌تری دارد. تیبا با موتور ۱٫۵ لیتری (حدود ۸۸ اسب بخار) عرضه می‌شود که قدرت بیشتری نسبت به پراید ۱۳۱ فراهم می‌کند و امکانات رفاهی بهتری مانند کیسه‌های هوا (در تیپ‌های بالاتر) و طراحی مدرن‌تر کابین دارد. هرچند قیمت تیبا کمی بالاتر از پراید است، اما به دلیل قدرت و آسایش بیشتر، برای بسیاری از خریداران گزینه جذاب‌تری محسوب می‌شود.

• پژو ۴۰۵ GLX: خودرویی قدیمی‌تر ولی جادارتر در کلاس سدان است. موتور ۴۰۵ معمولاً ۱٫۶ تا ۱٫۸ لیتر حجم دارد و حدود ۹۰–۱۰۰ اسب بخار توان تولید می‌کند که بیشتر از پراید است. فضای داخلی و صندوق عقب ۴۰۵ به مراتب بزرگ‌تر است و سواری نسبتاً پایدارتری روی جاده دارد، اما طراحی قدیمی، مصرف سوخت بیشتر و هزینه نگهداری بالاتر (به‌ویژه قطعات موتور و تعلیق) از معایب آن است. به علاوه، ایمنی ۴۰۵ نیز با استانداردهای روز همخوانی ندارد.

• سمند SE: این مدل نیز بر پایه پلت‌فرم پژو ۴۰۵ ساخته شده و معمولاً با موتور ۱٫۷ تا ۱٫۸ لیتری عرضه می‌شود (حدود ۹۵–۱۰۰ اسب بخار). سمند فضای سرنشین و صندوق مناسبی دارد و می‌تواند راحت‌تر از پراید سه سرنشین بزرگسال را حمل کند. اما وزن بالاتر و مصرف سوخت بیشتر آن نیز باعث می‌شود در اقتصاد سوخت گزینه کم‌مصرف‌تری نسبت به پراید نباشد. قیمت سمند اندکی بالاتر است و امکانات رفاهی مشابهی با ۴۰۵ دارد. در کل، پراید ۱۳۱ از نظر اقتصادی صرفه بیشتری دارد، اما ۴۰۵ و سمند از نظر فضا و توان فنی نسبت به آن برتری دارند.

قیمت پراید ۱۳۱ و ویژگی تیپ‌ها

با توقف تولید، پراید ۱۳۱ تنها در بازار دست‌دوم خرید و فروش می‌شود و قیمت آن با توجه به سال ساخت و تیپ متغیر است. به عنوان مثال در بازار ایران حدود سال ۱۴۰۱، قیمت برخی تیپ‌ها به این ترتیب برآورد شده است: تیپ SL (با ABS ساده) مدل ۱۳۹۱ حدود ۲۳۷ میلیون تومان، تیپ SX (فرمان هیدرولیک و ABS) مدل ۱۳۹۳ حدود ۲۴۵ میلیون تومان، تیپ EX (فرمان هیدرولیک، ABS و کیسه هوای راننده) مدل ۱۳۹۲ حدود ۲۴۳ میلیون تومان و تیپ LE (کیسه هوای راننده و ABS) مدل ۱۳۹۲ حدود ۲۴۵ میلیون تومان بوده است. تیپ TL که از استاندارد آلایندگی یورو ۴، دو ایربگ جلو و ABS برخوردار است، مدل ۱۳۹۴ حدود ۲۶۰ میلیون تومان قیمت داشت. در میان نسخه‌ها، فول‌ترین تیپ یعنی SE (فرمان هیدرولیک به همراه دو کیسه هوای جلو و ABS) مدل ۱۳۹۹ قیمتی نزدیک ۳۳۵ میلیون تومان داشته است. به طور کلی تیپ‌های پایین‌تر امکانات کمتری مانند فرمان هیدرولیک، ABS یا ایربگ نداشته و قیمت پایین‌تری دارند، در حالی که تیپ‌های بالا ویژگی‌های ایمنی و راحتی بیشتری ارائه می‌دهند.